Het belang van spelenderwijs kauwen en zuigen
Als ouder zie je je peuter misschien enthousiast bellen blazen in de tuin of genieten van een worteltje. Maar er gebeurt veel meer dan alleen spelen en eten. De tong, lippen, wangen en kaakspieren werken continu samen, niet alleen voor voeding en spraak, maar ook voor de groei van het gezicht en het gebit. Vooral in de peuter- en kleuterjaren wordt hier een essentiële basis gelegd.
Veel ouders richten zich voornamelijk op rechte tanden of een duidelijke uitspraak, wat begrijpelijk is. Echter, de mondfunctionaliteit begint al veel eerder. Hoe een kind wordt gevoed, ademt, kauwt, slikt en de tong gebruikt, heeft een aanzienlijke invloed op de ontwikkeling van de kaken en dus op de gezichtsvorm.
De tong als architect van het gezicht
Naast zijn rol bij eten en praten, heeft de tong nog een belangrijke taak. In rust hoort deze tegen het gehemelte te liggen, waardoor er een constante lichte druk ontstaat die helpt bij het breed en symmetrisch ontwikkelen van de bovenkaak. Als een kind veel door de mond ademt of de tong laag in de mond houdt, ontbreekt deze natuurlijke ondersteuning. Dit kan leiden tot een smallere groei van de bovenkaak, wat ruimteproblemen voor tanden en kiezen kan veroorzaken. Omdat de kaken de basis van het gezicht vormen, heeft dit ook invloed op de gezichtsontwikkeling, zoals een langer en smaller gezicht of een minder goed ontwikkelde onderkaak.
De essentie van kauwen voor mondgezondheid
Kauwen lijkt misschien vanzelfsprekend, maar veel kinderen consumeren tegenwoordig voornamelijk zachte voeding. Het is juist van belang om voedingsmiddelen aan te bieden die daadwerkelijk gekauwd moeten worden voor een optimale mondontwikkeling.
Kauwen activeert de kaakspieren en stimuleert de groei van de kaken. Denk aan voedingsmiddelen zoals appels, komkommers, paprika's of stevige broodkorsten. En geef je kind gerust eens een hele appel om in te bijten in plaats van gesneden partjes. Het bijten vergt meer inspanning van de lippen, tong en kaakspieren, wat een goede oefening is voor de mondgezondheid. Kauwen kan dus gezien worden als een vorm van krachttraining voor de mond.
Spelenderwijs mondspieren trainen
Naast kauwen helpen ook blazen en zuigen bij de ontwikkeling van de mondspieren. Door bellen te blazen, veertjes weg te blazen of te drinken met een rietje, werken kinderen op een leuke manier aan de samenwerking tussen lippen, wangen en tong. Voor kinderen is dit gewoon speels, maar voor de mondspieren is het een waardevolle training.
Soms geeft een kind zelf al signalen dat de mondfunctie extra aandacht vereist, zoals een open mond in rust, ademhalingsproblemen, kwijlen of moeite met kauwen. Deze signalen kunnen ook leiden tot spraakproblemen, afhankelijk van hoe de mondspieren samenwerken. Als deze signalen aanhouden, kan het verstandig zijn om professionele hulp te zoeken.
Samenwerking voor optimale mondgezondheid
Een logopedist gespecialiseerd in Oro-Myofunctionele Therapie (OMFT) kijkt niet alleen naar spraak, maar ook naar ademhaling, tongpositie, slikken en de ontwikkeling van gezicht en kaken. Deze professional werkt vaak samen met tandartsen, orthodontisten, mondhygiënisten en KNO-artsen om een alomvattende benadering te bieden.
Soms kan er ook een rol zijn voor een osteopaat als houding of bewegingspatronen van invloed lijken te zijn. Een gezond mondgedrag komt zelden voort uit het bekijken van slechts één aspect; het draait om het totaalplaatje. En dat totaalplaatje begint meestal met een kind dat leert ademen, zuigen, kauwen en blazen op de manier die het lichaam bedoeld heeft.
Vind een OMFT-gespecialiseerde logopedist in jouw buurt via: OMFT.info/therapeut-vinden
